Tuesday, October 14, 2014

Joshua Wong sẽ là một nhân viên tuyệt vời

Joshua Steimle, CEO của công ty marketing MWI [1] ở Hong Kong, cho rằng Joshua Wong – (Hoàng Chi Phong), chàng trai 17 tuổi nổi bật trong những cuộc biểu tình làm rung chuyển Hong Kong – có những phẩm chất để là một nhân viên tuyệt vời đối với bất cứ người chủ lao động nào.

Vị CEO này đã có một bài viết chỉ ra những phẩm chất đó của Joshua Wong. Điều mà chúng ta có thể thấy là, dường như những đặc điểm ấy là chung cho cả người hoạt động xã hội, lẫn người muốn theo đuổi sự nghiệp kinh doanh, hoặc người chỉ có nhu cầu làm một nhân viên văn phòng bình thường: Sống có trách nhiệm, khiêm nhường, không háo danh, và quyết tâm theo đuổi ước mơ.

* * *

TẠI SAO JOSHUA WONG SẼ LÀ MỘT NHÂN VIÊN TUYỆT VỜI?


Ở tuổi 17, Joshua Wong [2] đã trở thành gương mặt nổi bật nhất trong các cuộc biểu tình đòi dân chủ gần như không ai lãnh đạo và làm rung chuyển Hong Kong tuần qua. Tôi không biết cậu có ước vọng nghề nghiệp gì. Tôi không tin cậu ta có những gì mà nhiều người sẽ coi là kinh nghiệm phù hợp và có liên quan trực tiếp tới lĩnh vực của công ty tôi. Điểm thi tuyển đầu vào đại học của cậu cũng xoàng so với tiêu chuẩn của Hong Kong. Nhưng bất chấp tất cả những cái đó, tôi vẫn sẽ nhanh chóng thuê cậu thanh niên này, không phải vì cậu ta nổi tiếng, mà vì cậu thể hiện nhiều đặc điểm mà tôi – với tư cách chủ lao động – luôn kiểm tra gắt gao ở nhân viên.

Tôi thuê nhân viên căn cứ vào năng lực, kinh nghiệm, và thái độ, trong đó cái thứ ba là quan trọng hơn cả trong hầu hết trường hợp. Tôi thấy, khi người ta thiếu khả năng và kinh nghiệm, cái đầu tiên còn có thể học được, cái thứ hai sẽ được tích lũy dần theo thời gian. Nhưng nếu thái độ không đúng, thì sẽ rất khó mà thay đổi. Dưới đây là đánh giá của tôi về Wong trên từng phương diện trong ba phương diện kể trên, nếu tôi thuê cậu ta.

Ảnh: Reuteurs

Năng lực 

Công ty tôi cung cấp dịch vụ marketing trên nền tảng số cho khách hàng. Thoạt nhìn thì có vẻ như Wong không có kỹ năng nào liên quan. Nhưng Scholarism – tổ chức mà Wong thành lập khi mới 15 tuổi – đã thu hút tới 277.000 người theo dõi trên Facebook, và đã sử dụng các kênh truyền thông xã hội để truyền tải thông điệp của họ. Wong hiểu sức mạnh của truyền thông xã hội và đã cho thấy rằng cậu biết cách dùng nó để tạo ra, không chỉ nhiều người theo dõi, mà còn những người thực sự tham gia. Wong cũng dùng chiêu thức marketing nội dung và PR để kích thích mọi người hành động. Cậu ta đã sản xuất ra những nội dung được lan truyền khắp Internet và xuất hiện trong gần như tất cả các tờ báo lớn.

Joshua Wong có thể không thành thạo kỹ thuật trong lĩnh vực truyền thông xã hội, có thể chưa bao giờ nghe nói đến marketing nội dung. Cậu ta cũng chẳng phải là một chuyên gia PR. Nhưng các kỹ năng về kỹ thuật dễ dạy hơn nhiều so với việc hiểu và thấy được có thể sử dụng các công cụ đó như thế nào để truyền bá ý tưởng. Tôi tin tưởng rằng tôi có thể trao cho Wong vai trò điều hành các chiến dịch marketing trên mạng xã hội, marketing nội dung, hoặc PR, và cậu ta có thể làm khá tốt bất kỳ việc nào trong số đó, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.

Kinh nghiệm 

Joshua Wong có thể có chút kỹ năng về kỹ thuật mà công ty của tôi đang tìm kiếm, nhưng với tôi, điều thú vị hơn cả là kinh nghiệm lãnh đạo của cậu. Khi cậu mới 15 tuổi, tổ chức Scholarism của cậu ta đã thành công trong việc đấu tranh với chính quyền Hong Kong và Trung Quốc, phản đối chương trình giáo dục nhằm mục đích nâng cao tình cảm yêu nước đối với Trung Hoa. Hàng chục nghìn người đã tuần hành phản đối, và kế hoạch của Bắc Kinh đã thất bại. Với thành công mới đây nhất của Wong, dễ thấy Wong có một quá trình tích lũy kinh nghiệm lãnh đạo – sẽ là một tài sản quý báu cho bất kỳ tổ chức nào.

Thêm vào đó, tổ chức một phong trào cũng rất giống làm một doanh nhân, và tôi thích thuê doanh nhân. Vâng, điều đó có thể là một sự mạo hiểm, bởi vì người làm doanh nhân có những ý tưởng, mục tiêu và tham vọng riêng, và chưa chắc những cái đó tương thích với người chủ lao động, nhưng khi hai bên ăn khớp với nhau thì sự mạo hiểm có thể được đền bù bằng thành công rất lớn.

Thái độ 

Joshua Wong đã bày tỏ ngạc nhiên về thành công của mình. Điều ấy cho thấy tính khiêm nhường của cậu ta. Joshua đã nói cậu không phải là người làm chính trị và những phong trào này không phải là chuyện làm cậu thật sự thích thú. Joshua đã xuất hiện như một người vào cuộc gần như bất đắc dĩ, bị lôi cuốn phải hành động vì một thứ tình cảm giống như trách nhiệm hơn là tham vọng. Từ đây, tôi thấy cậu ta không phải người tham lam hay háo danh – những nhược điểm lớn cần phải tránh trong sinh hoạt đồng đội.

Bằng việc đứng lên trước một nhà cầm quyền có tiền sử giết hại sinh viên biểu tình, Wong cho thấy sự can đảm và lòng quyết tâm hy sinh vì một lợi ích cao cả hơn. Wong từng nói cậu không muốn làm gương mặt đại diện của phong trào biểu tình, và không muốn những cuộc biểu tình chỉ xoay quanh cậu. Điều này cho tôi thấy cậu ta luôn tập trung vào các mục tiêu của tổ chức chứ không phải sự nghiệp riêng của cá nhân mình. Có một nghịch lý, rằng đó lại chính là cách tốt nhất để tạo dựng sự nghiệp. Thế nhưng rất nhiều nhân viên chỉ tập trung vào cái ngắn hạn và vì thế họ đưa ra những quyết định sai lầm.

Dale Stephens
Tôi rất muốn thuê Joshua Wong và bất kỳ người trẻ tuổi nào giống như cậu. Tôi thà thuê một thanh niên 17 tuổi như Joshua trước khi tính chuyện thuê một người tốt nghiệp MBA ở Harvard với điểm số tốt nhất. Nhưng tôi nghĩ Joshua sẽ không muốn làm việc cho tôi. Tôi đồ rằng cậu sẽ muốn làm những việc lớn hơn là đi làm cho một công ty marketing. 

Nếu Joshua muốn thay đổi thế giới, lời khuyên của tôi cho cậu ấy là nên bỏ học ở trường ngay lập tức và tự học. Joshua nên ghi danh tham gia chương trình Thiel Fellow [3] và chú trọng vào cái mà tác giả Dale Stephens [4] gọi là “hacking your education” (tự học). Với một thái độ như Joshua Wong đang có, cậu sẽ học hỏi nhiều hơn ở ngoài trường lớp hơn là ở trong đó. Và với kinh nghiệm của mình, Joshua cũng chẳng cần phải đem bằng cấp đại học ra chứng minh điều gì. Đi học đại học, tuy rất tốt, nhưng sẽ làm cậu ta mất tập trung khỏi những việc lớn.

Tôi có lời khuyên tương tự cho các bạn trẻ muốn làm việc lớn để thay đổi thế giới. Học là một điều tuyệt vời -- đừng bao giờ ngừng học tập. Nhưng đừng để chương trình giáo dục ngăn cản bước đường học vấn của mình. Thay vì thế, hãy làm như Joshua Wong đã làm, và hãy mạo hiểm đi. Điều tệ nhất có thể xảy ra là… bạn sẽ có một cái gì đó rất tuyệt vời để bổ sung vào hồ sơ của mình. Đừng sợ ước mơ, và hãy hành động ngay đi. Thế giới đang phụ thuộc vào bạn.

--------------

Chú thích:

[1] MWI là một công ty marketing trực tuyến có văn phòng ở Mỹ và Hong Kong.

[2] Joshua Wong sinh ngày 13/10/1996, nên bước sang tuổi 18 từ ngày này.

[3] Thiel Fellowship là một chương trình học bổng tài trợ 100.000 USD trong hai năm cho những thanh niên dưới 20 tuổi, bỏ học để theo đuổi đam mê của mình trong các lĩnh vực: khoa học, kinh doanh, hoạt động xã hội.

[4] Dale J. Stephens là người sáng lập ra Uncollege.org, một phong trào xã hội nhằm làm thay đổi quan niệm “chỉ có vào đại học mới thành đạt”. Dale là một trong 24 người đầu tiên nhận học bổng Thiel Fellowship và là tác giả của cuốn sách Hacking Your Education [tự học] (2013).


Bài liên quan:

Friday, October 10, 2014

“Nói với mình và các bạn”: Tại sao phải có đảng phái?

Dưới đây là bài thứ 12 trong loạt bài “Nói với mình và các bạn: Vẻ đẹp của chính trị”. Mục đích mà loạt bài hướng tới là góp phần giúp độc giả, nhất là các bạn trẻ, hiểu hơn về chính trị. Bài này sẽ bàn về một vấn đề hết sức cụ thể, căn bản của chính trị, đó là sự cần thiết phải có các đảng phái, và hơn thế nữa, bắt buộc phải đa đảng.

Với bài viết này, bạn sẽ thấy lối nói “đảng nào thì cũng chỉ vì quyền lợi của đảng ấy thôi chứ lo gì cho dân, càng lắm đảng càng chia rẽ quần chúng” chỉ là một ngụy biện ở trình độ thấp. Nhưng trước hết chúng ta cần hiểu những khái niệm căn bản, như đảng là gì và chức năng của các đảng phái trong xã hội?

* * *

Kỳ 12

TẠI SAO PHẢI CÓ ĐẢNG PHÁI?

Hẳn là tất cả chúng ta – những người dân Việt Nam – đều từng nghe lập luận này ít nhất một lần trong đời: “Đảng nào thì cũng chỉ vì quyền lợi của đảng ấy thôi chứ lo gì cho dân, cho nên đa đảng thì chỉ tổ các đảng đấu đá, tranh giành quyền lực, làm loạn xã hội. Thà một đảng (ý nói là Đảng Cộng sản Việt Nam) mà chăm lo cho dân còn hơn”.

Không cần thông minh lắm thì chúng ta cũng có thể đặt câu hỏi vặn lại: “Đa đảng, có cơ chế cạnh tranh, mà đảng nào cũng chỉ lo quyền lợi của mình. Thế thì làm thế nào mà một đảng, lãnh đạo toàn diện và tuyệt đối, không phải cạnh tranh với ai, lại chăm lo cho dân được? Làm cách nào?”.

Tuy nhiên, bỏ qua cách lập luận phi logic của những người ủng hộ “độc đảng”, thì cũng có thể thấy rằng những người đưa ra lý lẽ như vậy không hiểu đảng nghĩa là gì.

Đảng là gì?

Đố bạn biết đây là cờ của đảng nào?
(Xem chú thích ở dưới)
Một đảng chính trị được định nghĩa là một tổ chức bao gồm những cá nhân cùng nhất trí, chia sẻ với nhau những nguyên tắc, đường lối chính trị nào đó (có người gọi là “cương lĩnh”, “ý thức hệ”…) và họ cùng nhau hoạt động chính trị (xem Kỳ 3, “Tham gia chính trị là làm gì”) với mục đích nắm chính quyền và cai quản xã hội theo đường lối đó của họ.

Xin nhấn mạnh là mục đích của đảng phái là “hoạt động chính trị để tiến tới nắm chính quyền và cai quản xã hội theo đường lối của họ”. Đây chính là điểm làm nên sự khác biệt giữa đảng phái và tổ chức xã hội dân sự – lực lượng mà chính quyền, an ninh và dư luận viên ở Việt Nam hiện nay đang rất ghét vì cho là “phản động đội lốt”. Từ định nghĩa này, các bạn có thể thấy: Tổ chức dân sự có thể tham gia chính trị, tiến hành các phong trào xã hội (như Occupy Central chẳng hạn), các chiến dịch vận động (như vận động cho nhân quyền Việt Nam tại Liên Hiệp Quốc), v.v. nhưng chừng nào họ không có mục đích nắm chính quyền, chừng đó họ vẫn không phải là đảng phái.

Chỉ khi nào một tổ chức, ví dụ như Hội Anh Em Dân Chủ, Phong trào Liên đới Dân Oan… theo đuổi việc giành chỗ đứng trong chính quyền, kiểm soát chính quyền, họ mới trở thành đảng phái chính trị.

Bởi vậy cho nên, nếu một đảng, ví dụ Việt Tân, nói với bạn rằng họ không có mục đích giành ngôi vị lãnh đạo đất nước, thì bạn đừng tin, vì nếu như thế họ không còn là đảng nữa. Đã là đảng, phải tham gia chính trị nhằm kiểm soát cương vị lãnh đạo, điều hành nhà nước. Họ có thể chấp nhận chia sẻ hoặc không chia sẻ quyền lãnh đạo đó với đảng khác, nhưng việc giành quyền lực chính trị luôn phải là mục đích tối hậu của mọi đảng phái.

Cũng bởi vậy, nên khi Điều 4 Hiến pháp Việt Nam quy định “Đảng Cộng sản Việt Nam (…) là lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội”, thì mặc dù không nói trắng ra là cấm đa đảng, nhưng Điều 4 này đã nhẹ nhàng và nghiêm khắc loại bỏ sự tồn tại của tất cả các đảng khác rồi. Bởi vì chẳng có đảng nào lại không hoạt động để giành quyền lãnh đạo cả.

Thế nếu như đảng nào cũng được thành lập và vận hành nhằm theo đuổi quyền kiểm soát đất nước, thì có đúng là họ chỉ vì quyền lợi của họ mà không vì quyền lợi của dân không? SAI. Các đảng phái chính trị vốn đã ra đời từ hàng trăm năm về trước trong các xã hội tương đối tiến bộ so với thế giới lúc đó, và chúng vẫn tồn tại đến bây giờ ở đại đa số các nước trên thế giới (kể cả Trung Quốc – nước này cũng theo chế độ đa đảng dù chỉ là hình thức); điều đó ắt hẳn phải có lý do của nó.

Bà Janet Q. Nguyễn (SN 1976 tại Sài Gòn), người Mỹ gốc Việt, đảng Cộng hòa, 
đang tranh cử làm thượng nghị sĩ của bang California. 

Đảng làm được gì?

Các nhà nghiên cứu khoa học chính trị trên thế giới cho rằng đảng phái có nhiều chức năng:

Chức năng đầu tiên là cung cấp nhân sự lãnh đạo cho bộ máy chính quyền (thông qua cơ chế bầu cử và/hoặc chỉ định). Nói cách khác, đảng là tổ chức sản sinh ra các chính trị gia. Một trong các chức năng của một đảng chính trị là tuyển lựa/ chiêu mộ và đề cử người cho vị trí lãnh đạo các cơ quan cấp cao của nhà nước.

Bạn sẽ hỏi: Vậy các cá nhân có thể tự ứng cử vào vị trí lãnh đạo mà không cần thông qua đảng phái nào, ví dụ một bác sĩ giỏi có thể tự ứng cử vào ghế Bộ trưởng Y tế không? Câu trả lời: Tất nhiên là có, nhưng – như trong bài Tham gia chính trị là làm gì đã nói, thường thì bạn nên có tổ chức. Vì lý do đơn giản là bạn không thể tự mình làm hết mọi việc được; chuyện này lại liên quan đến một khái niệm của ngành kinh tế học, là “chi phí cơ hội”.

Nếu bạn vừa phải làm chuyên môn (y tế), vừa lo vận động tài chính, gây quỹ để làm truyền thông, quảng bá mình, vừa tiếp xúc cử tri để lấy lòng họ, lại vừa phải lo cả khoản hình ảnh (trang điểm, phục sức khi xuất hiện trước công chúng v.v.), thì cứ cho là bạn giỏi tất cả mọi việc, bạn cũng sẽ mất rất nhiều chi phí, trong đó có chi phí cơ hội. Chính vì vậy, bạn cần có tổ chức, với các nhân sự chuyên vào các công việc khác nhau, cụ thể là vào công việc mà chi phí cơ hội của họ là thấp nhất: Bạn sẽ có người của đảng lo hộ bạn khâu gây quỹ, người khác lo việc xây dựng hình ảnh cho bạn, người khác nữa làm cố vấn về chuyên môn và chính sách, v.v.

(Cũng cần nói rõ là ở Việt Nam, theo luật pháp Việt Nam, công dân không có quyền ứng cử vào cơ quan hành pháp. Nghĩa là dù bạn có là một bác sĩ vừa giỏi chuyên môn, vừa có năng lực tổ chức và quản lý, bạn cũng không thể tự ứng cử vào chức Bộ trưởng Y tế. Bạn phải được Thủ tướng (là đảng viên Cộng sản) đề cử và được Quốc hội (với 95% thành viên là đảng viên Cộng sản, 5% là đội ngũ dự bị của Đảng Cộng sản) phê chuẩn). 

Chức năng thứ hai của đảng phái là cung cấp các giải pháp chính sách. Như đã nói ở trên, các đảng đều có đường lối, cương lĩnh chính trị riêng, và đó là nền tảng để họ ban hành chính sách công. Về điểm này, có thể ví chính trị như một thị trường, mà mỗi đảng phái là một công ty cung ứng sản phẩm, sản phẩm đó là các giải pháp để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng vậy.

Bên cạnh việc đưa các giải pháp chính sách ra “chào mời”, các đảng phái cũng có chức năng phản biện chính sách, nhất là đảng đối lập. Và, bạn thấy đấy, đó cũng là lý do tại sao phải đa đảng: Thị trường mà chỉ có một nhà cung cấp thì chắc chắn chất lượng sản phẩm và dịch vụ của nhà cung cấp ấy chẳng ra gì, không sớm thì muộn.

Xin nhấn mạnh chức năng phản biện chính sách này của các đảng phái: Đặt trong bối cảnh Việt Nam hiện nay, đây là điều bắt buộc phải có. Đảng Cộng sản Việt Nam, với tư cách đảng cầm quyền duy nhất, đã và đang sở hữu quá thừa đội ngũ cố vấn chuyên về minh họa chính sách, giải thích đường lối, chủ trương của đảng và nhà nước cho người dân, mà không có được lực lượng phản biện chính sách chuyên nghiệp - các đảng đối lập. 

Chức năng thứ ba của đảng phái là làm cầu nối giữa chính quyền và người dân, mà nói đúng hơn là các nhóm dân khác nhau. Diễn đạt cách khác, đảng phái chính là một cơ chế để thông qua đó, người dân lên tiếng. Trong chế độ đa đảng, tồn tại nhiều đảng đối lập, công chúng dễ dàng có tiếng nói hơn nhiều. Ít nhất, ta cũng có thể thể hiện nhu cầu và nguyện vọng bằng cách bầu cho một đảng có đường lối, chính sách đúng ý mình, và không bầu cho đảng có đường lối, chính sách trái ý mình.

Vân vân. Đảng phái chính trị còn nhiều chức năng nữa, mà chúng ta – những người chưa bao giờ sống trong chế độ dân chủ đa đảng – chưa biết và sẽ cần tìm hiểu thêm, nếu quan tâm. Nhưng từ định nghĩa và một số chức năng nói trên của một đảng phái, chúng ta có thể chắc chắn một điều, rằng:

Đa đảng không đảm bảo dân chủ. Nhưng một đảng thì chắc chắn là độc tài.

Poster của Chó Hai Đuôi (MKKP) - một tổ chức chính trị ở Hungary 
hiện chưa được đăng ký chính thức làm đảng, 
vì lý do tên gọi không nghiêm túc.

Khi nào đa đảng không đảm bảo dân chủ?

Những nhà nghiên cứu khoa học chính trị trên thế giới cũng cho rằng, tồn tại những thể chế đa đảng mà phi dân chủ hoặc kém dân chủ, như:

  • Hệ thống đa đảng, song tất cả các đảng đều phải chịu sự lãnh đạo, quản lý của đảng cầm quyền, như trường hợp Trung Quốc: Một chế độ đa đảng dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc và các đảng phái nhỏ trong một mặt trận thống nhất.
  • Hệ thống đa đảng, song đảng cầm quyền liên tục thắng cử, giành hết mọi lợi thế để tiếp tục tạo đà… thắng cử tiếp, đẩy các đảng khác vào thế đã yếu ngày càng yếu hơn. Những tiếng nói đối lập bị o ép nhiều bề, bị trấn áp thông qua nhiều hình thức tinh vi. Đó là trường hợp của Singapore với Đảng Nhân dân Hành động (PAP).

Lại có một loại thể chế, loại chế độ mà bà Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan bảo là “dân chủ gấp vạn lần tư bản”, nhưng vì nó chỉ có một đảng mà suốt hàng chục năm qua không phải chịu sự cạnh tranh hay chí ít là phản biện nào, nên người viết bài này không biết làm cách nào mà nó dân chủ được. Nếu không tin, đố bạn – không phải là đảng viên cộng sản – tham gia vào chính trường trong cái thể chế đó đấy! Chưa kể, trong hệ thống chính trị ấy, nếu bạn thành lập và/hoặc tham gia một đảng nào khác ngoài Đảng Cộng sản, bạn đối mặt với nguy cơ tù tội rất cao (vi phạm Điều 79 Bộ luật Hình sự, “hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân”, hoặc tội khủng bố, thậm chí phản quốc, v.v.). 

Ở Việt Nam, hoạt động đảng phái dẫn đến tù tội. Đó là một thực tế. Dù vậy, trên lý thuyết, vẫn phải khẳng định sự cần thiết của các đảng phái chính trị trong mọi xã hội. 

-----

Chú thích: 

Lá cờ vàng có ngôi sao đỏ ở trên là cờ của đảng Dân chủ thời Việt Nam Cộng hòa. Đảng này do ông Nguyễn Văn Thiệu thành lập tại Sài Gòn năm 1967 và giải tán năm 1969.

Kỳ sau: Kể chuyện xã hội dân sự


Kỳ 1: Chính trị ảnh hưởng đến tất cả chúng ta

Wednesday, October 8, 2014

6 chiến lược của Bắc Kinh nhằm vô hiệu hóa OCLP

Dưới đây là bản dịch bài viết của GS. Luật Benny Tai (Đại học Hong Kong), người sáng lập phong trào Occupy Central. Ông Benny Tai viết bài này bằng tiếng Trung vào ngày 12/8/2014 trên Apple Daily – tờ báo bán chạy thứ hai ở Hong Kong. Nó được dịch sang tiếng Anh vào ngày 15/8/2014, đăng trên trang blog tiếng Anh của phong trào Occupy Central.

Chúng ta hãy thử xem Benny Tai nhận định những gì và điều nào trong số những điều ông viết đã trở thành sự thật hoặc trật lất.

Xin bạn đọc lưu ý một điểm khác biệt rất lớn giữa Hong Kong và Việt Nam, đó là: Hong Kong có một thể chế pháp trị, còn Việt Nam chỉ có nhà nước công an trị. Tuy nhiên, cách hành xử của Hà Nội thì chắc không khác Bắc Kinh nhiều.

* * *

SÁU CHIẾN LƯỢC CỦA BẮC KINH NHẰM VÔ HIỆU HÓA OCCUPY CENTRAL


Kể từ khi phong trào Occupy Central with Love and Peace (Chiếm khu trung tâm bằng tình yêu và hòa bình, viết tắt OCLP – ND) được đề xuất vào năm ngoái (tháng 1/2013 – ND), Bắc Kinh đã và đang tiến hành các chiến lược để đương đầu với phong trào dân chủ này ở Hong Kong.

1

Chiến lược thứ nhất là kìm hãm. Ngay từ đầu, tôi đã là người duy nhất đề xuất Occupy Central. Mặc dù ý tưởng cũng được khá nhiều người nhắc lại, nhưng về cơ bản nó vẫn chỉ là đề xuất của một học giả trên mây. Phong trào chỉ bắt đầu hình thành sau khi GS. Chan Kin-man và Mục sư Chu Yiu-ming cùng tôi chính thức phát động chiến dịch OCLP vào tháng ba năm ngoái, tiếp sau một loạt diễn đàn thảo luận. Tuy phong trào tập hợp được những lực lượng xã hội ủng hộ phổ thông đầu phiếu, trong đó có liên đảng dân chủ, các tổ chức xã hội dân sự và dân thường, nhưng nó vẫn chưa phải là một lực lượng chính trị thực sự. Ở giai đoạn này, chiến lược chính của Bắc Kinh là kìm hãm sự phát triển của OCLP bằng cách dựng nên những tổ chức chống OCLP và huy động các phần tử thân Bắc Kinh – gồm các phòng thương mại, các tổ chức, các cơ quan truyền thông đại chúng và cá nhân – vào việc phê phán và bôi nhọ OCLP với những bài phát biểu công khai, bài vở trên báo chí, và quảng cáo.

Nhưng tất cả các hoạt động đó có vẻ đều vô hiệu. 800.000 người đã tham gia bỏ phiếu trong cuộc trưng cầu dân ý hồi tháng 6; trong số đó, 700.000 người thể hiện rõ ràng quan điểm không chấp nhận một hình thức bầu trưởng đặc khu hành chính trong đó cử tri không được quyền lựa chọn thực chất. Kết quả này đưa đến một mệnh lệnh rõ ràng, buộc những người ủng hộ dân chủ ở Hội đồng Lập pháp phải phủ quyết tất cả những đề nghị không đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế [về bầu cử].

Sau sự kiện 510.000 công dân tham gia vào cuộc tuần hành ngày 1/7 đòi phổ thông đầu phiếu thực chất, và sau cuộc biểu tình ngồi của sinh viên vào ngày 2/7, thể hiện một cách hoàn hảo hành động đấu tranh phi bạo lực (non-violent, có người dịch là “bất bạo động”), OCLP cuối cùng đã phát triển thành một phong trào lớn mạnh.

2

Chiến lược thứ hai Bắc Kinh có thể đã sử dụng là tiêu diệt phong trào khi nó còn trong trứng nước. Họ có thể chỉ làm một việc đơn giản là bắt ba nhà sáng lập OCLP, khiến cho chúng tôi không còn xúc tiến và tổ chức hoạt động nào của OCLP được nữa. Tôi vẫn nói rằng tôi đã có thể biến mất ngay sau khi bài báo của tôi được đăng, nếu như tôi đang dạy ở Đại học Bắc Kinh thay vì Đại học Hong Kong [như hiên nay]. Tôi đã có thể không còn cơ hội nào để thúc đẩy phong trào OCLP, để nó phát triển trên nền tảng xã hội dân sự ở Hong Kong. 

May thay, Hong Kong không phải Đại lục, và Đại học Hong Kong không phải là Đại học Bắc Kinh. Chúng tôi vẫn được bảo vệ bởi nhà nước pháp quyền: Trước khi tiến hành bất kỳ hành động bất tuân dân sự cụ thể nào, chúng tôi đều không vi phạm luật pháp Hong Kong, và quyền tự do cá nhân cũng như tự do ngôn luận của chúng tôi đều vẫn được luật pháp bảo vệ. Nhờ đó, chiến lược “bóp chết từ trong trứng nước” của Bắc Kinh không áp dụng được ở Hong Kong, chứ chưa nói tới áp dụng khi phong trào đã thành hình. Bây giờ mà bắt ba người chúng tôi thì cũng không dừng được phong trào Occupy Central, mà lại còn đưa tới một tình huống không thể đoán trước và không thể kiểm soát được.

3

Chiến lược thứ ba mà Bắc Kinh có thể sử dụng, khi OCLP đã thành hình, là phá hoại phong trào. Phá hoại cũng có vẻ tương tự như chiến lược thứ nhất là kìm hãm, chỉ khác một điều là nó được thực hiện trên quy mô lớn hơn và có sức mạnh tổ chức hơn. Cũng như OCLP, Bắc Kinh đã cố thu thập ý kiến dư luận, và có vẻ cũng kiếm được kha khá ủng hộ. Tuy nhiên, những ý kiến họ thu nhận, cho dù nhiều đến đâu, cũng chỉ có tác dụng đập lại các quan điểm ủng hộ Occupy Central, chứ không làm cho những người ủng hộ mục tiêu của OCLP – đấu tranh đòi phổ thông đầu phiếu thực chất – chuyển hẳn sang phe kia. Và cũng không triệt tiêu được phía ủng hộ OCLP.

Khi chính quyền đưa ra đề nghị cải cách bầu cử không theo hướng đáp ứng nguyện vọng của công chúng về phổ thông đầu phiếu, hay là xâm phạm vào ý nguyện của 700.000 người dân trước đó đã từng bỏ phiếu đòi bầu cử ở Hong Kong phải theo đúng tiêu chuẩn quốc tế, thì tiếng nói của phe đối lập sẽ trở nên mạnh mẽ và cứng rắn. Sẽ có đủ người tham gia phong trào bất tuân dân sự Occupy Central. Không có cách nào phá OCLP một khi phong trào đã thành hình. Sẽ rất ngây thơ, thậm chí ngu ngốc, nếu Bắc Kinh nghĩ rằng chỉ cần có đủ người chống Occupy Central là sẽ đủ để chấm dứt phong trào.

4

Chiến lược thứ tư, mà Bắc Kinh vẫn đang sử dụng, là đe dọa những người ủng hộ OCLP. Chiến lược này có lẽ đã được vận dụng từ trước khi OCLP hình thành, và thậm chí nó đã trở nên ngày càng cực đoan và lan rộng hơn. Hành động đe dọa một người ủng hộ OCLP có thể diễn ra trực tiếp, hoặc gián tiếp, nhằm vào thân nhân, bạn bè để buộc họ phải gây sức ép lên người đó. Chiến lược này thực sự đã và đang được tiến hành và tạo ra một dạng khủng bố trắng, khiến nhiều ủng hộ viên của OCLP phải rút lui khỏi phong trào hoặc phải hoạt động kín tiếng hơn.

Tuy nhiên, chiến lược ấy không thể ngăn được OCLP, một khi thời điểm thích hợp đã đến. Nó chỉ có thể kìm hãm sự phát triển của phong trào. Nguyên nhân là:

(1) Bắc Kinh không thể có được thông tin cá nhân của tất cả những người có ý định tham gia phong trào bất tuân dân sự. Họ chỉ có thể nhằm vào các thành viên nổi bật nhất.

(2) Như tôi đã viết ở trên, người dân Hong Kong vẫn được luật pháp bảo vệ, điều đó hạn chế mức độ đe dọa. Với rất nhiều người không có quan hệ thân thiết với bên Đại lục, thì hình thức đe dọa chỉ ở mức vẫn chịu đựng được.

(3) Cho đến giờ phút này, nhiều người ủng hộ việc phổ thông đầu phiếu đã sẵn sàng mạo hiểm tất cả để có được dân chủ ở Hong Kong. Nói như vậy, nhưng không có nghĩa là họ phải hy sinh tính mạng, trong bối cảnh Hong Kong vẫn có nhà nước pháp quyền.

Tháng 6/2014: Người dân bỏ phiếu trong một cuộc trưng cầu dân ý 
về cải cách chính trị ở Hong Kong. (Ảnh: AP)

5

Chiến lược thứ năm mà Bắc Kinh đang cân nhắc một cách nghiêm túc là chia rẽ khối ủng hộ dân chủ. Sau đợt cải cách chính trị năm 2010, Bắc Kinh đã thành công trong việc chia lực lượng ủng hộ dân chủ ra thành các phe nhóm khác nhau. Trước khi OCLP nổi lên, những người theo đường lối cứng rắn và những người theo đường lối ôn hòa vốn mâu thuẫn nhau và không chắc là đã có thể hợp tác cùng nhau thực thi quyền phủ quyết. Do quyền phủ quyết là một trong những vũ khí mạnh nhất của những người ủng hộ dân chủ trong cải cách chính trị, cho nên, chia rẽ lực lượng ủng hộ dân chủ sẽ làm suy yếu đáng kể khả năng phủ quyết.

Đây cũng là chiến lược cơ bản mà Bắc Kinh dự định sử dụng khi đối phó với việc cải cách cơ chế bầu cử trưởng đặc khu vào năm 2017. Nhìn vào số ghế của những người ủng hộ dân chủ trong Hội đồng Lập pháp, có thể thấy chỉ cần sự tán thành từ 4 đến 5 người của phe ủng hộ dân chủ là đủ để thông qua một dự thảo của chính quyền. Từ góc nhìn của Bắc Kinh thì, chia và trị là cách hiệu quả nhất để làm cho dự thảo được thông qua. 

Tuy nhiên, sau khi OCLP đã thành hình, và đặc biệt sau khi kết quả của cuộc trưng cầu dân ý lại ngả theo hướng phủ quyết mọi đề xuất không theo tiêu chuẩn quốc tế, thì phe ủng hộ dân chủ ít nhiều đã gắn kết hơn. Song họ vẫn còn là một liên minh yếu, bởi lẽ những người cứng rắn và những người ôn hòa đều rất khác nhau về mặt chiến lược, tiến độ, và khác nhau về các điểm cụ thể trong những đề nghị mà họ đưa ra.

Mặc dù vậy, thực tế chính trị là, một khi dự thảo chính sách của chính quyền không đem đến cho cử tri quyền lựa chọn thực sự, thì tất cả những người ủng hộ dân chủ trong Hội đồng Lập pháp sẽ phải phủ quyết nó. Bằng không thì sẽ chẳng khác nào một hành động tự sát chính trị. Có lẽ trong vài tháng tới, Bắc Kinh sẽ làm tất cả những gì có thể để gây chia rẽ và thù ghét giữa những người cứng rắn và những người ôn hòa. Tuy nhiên, chỉ cần những ai ủng hộ dân chủ đều hiểu rằng đoàn kết là sức mạnh và nguyện vọng được có phổ thông đầu phiếu thực chất là điều quan trọng hơn sự khác biệt về chính trị, thì sẽ chẳng còn mấy cơ hội cho Bắc Kinh gây chia rẽ.

6

Chiến lược thứ sáu là đàn áp. Bắc Kinh hẳn phải biết rằng các biện pháp trên đây nhằm chống lại công luận và đe dọa người ủng hộ sẽ không ngăn được OCLP. Nhiều nhất thì chúng chỉ có thể làm giảm hiệu quả của bất tuân dân sự. Có lẽ Bắc Kinh đã sẵn sàng cho việc đối đầu – mà rốt cuộc sẽ xảy ra – và những gì họ đang làm lúc này chỉ là công đoạn chuẩn bị. Tất nhiên Bắc Kinh không ngại phải đàn áp – sử dụng vũ lực giải tán đám đông, thậm chí trấn áp bằng bạo lực nếu cần – và họ sẵn sàng trả bất kỳ cái giá nào về mặt chính trị. Nhưng, có cần thiết không?

Một khi chuyện đó xảy ra, các hậu quả chính trị sẽ rất khó dự đoán. Có thể sẽ chỉ có khoảng một, hai nghìn người ngồi ở khu Trung tâm bị bắt và bị truy tố. Công luận có thể coi những người đó là phần tử gây rối trật tự. Occupy Central có thể kết thúc rất bi thảm. Một vài dân biểu ủng hộ dân chủ sẽ nhảy sang phía ủng hộ dự thảo của chính phủ. Phổ thông đầu phiếu theo kiểu Trung Quốc cuối cùng sẽ được áp dụng thành công ở Hong Kong và mang đến một nền quản trị tốt hơn. Do đó, nhân dân Hong Kong sẽ yêu nước, yêu Hong Kong, và sống hạnh phúc mãi mãi.

Nhưng một điều có nhiều khả năng xảy ra hơn, là Occupy Central, ngay cả khi bị đàn áp, vẫn để lại một vết thương không thể hàn gắn cho nền quản trị ở Hong Kong. Bất tuân dân sự và chống đối sẽ tăng lên trong xã hội và khiến Hong Kong trở thành không thể cai quản được nữa. Điều đó sẽ làm hại Hong Kong không chỉ về mặt chính trị và kinh tế mà còn trên phương diện xã hội và văn hóa. Chứng tỏ “một nước, hai chế độ” là thất bại. Trung Quốc có thể hùng mạnh đủ để chịu đựng mọi cái giá phải trả, thậm chí chẳng buồn quan tâm đến những cái giá đó, nhưng vấn đề quản lý Hong Kong vẫn gây khó khăn cho Bắc Kinh trong nhiều năm tới. Bắc Kinh sẽ kiệt sức vì các xung đột, mâu thuẫn chính trị ngày càng gia tăng. 

Không phải là Bắc Kinh không thể giải quyết các vấn đề đó, nhưng tại sao lại phải đặt Hong Kong vào hoàn cảnh ấy? Không có phổ thông đầu phiếu thực chất, mâu thuẫn bên trong Hong Kong sẽ không bao giờ được xử lý và có thể sẽ bị các thế lực ngoại bang lợi dụng để chống lại Bắc Kinh. Điều đó còn gây nguy hại lớn hơn cho an ninh quốc gia của Trung Quốc.

Tôi hy vọng Bắc Kinh, sau khi đã có những tính toán cẩn thận mà vẫn không thể tìm ra giải pháp nào tốt hơn là đàn áp OCLP, sẽ giải quyết một cách tích cực đòi hỏi của phong trào, là phải có phổ thông đầu phiếu ở Hong Kong.

12/8/2014

GS. luật Benny Tai, ĐH Thành thị Hong Kong.
(Ảnh: Jenny W. Hsu/ Wall Street Journal)

Saturday, October 4, 2014

Người biểu tình Hong Kong dễ thương không chịu được


(HONG KONG, 1/10/2014) -- Các cuộc biểu tình lớn bao giờ cũng gây ít nhiều khó chịu. Rác rưởi chất thành đống, chẳng còn không gian riêng tư nào, thiếu trầm trọng phòng vệ sinh.

Cộng thêm vào đó là mối đe dọa từ hơi cay, bình phun hạt tiêu, hay là cái nhói đau khi cảnh sát vung dùi cui lên. Và thế là các cuộc biểu tình chính trị thường xuyên tạo ra những đám đông giận dữ.

Ở Hong Kong thì không thế. Đấy là nơi những người biểu tình giúp bạn vượt qua các chướng ngại vật của cảnh sát, rót nước đầy bình cho bạn, tiếp tế đồ ăn ngon cho bạn, và không bao giờ quên nói câu “làm ơn”, “cảm ơn”.

Khó mà khẳng định chắc chắn, nhưng những người biểu tình ủng hộ dân chủ trong cuộc “Cách mạng Dù” ở Hong Kong có lẽ là những người biểu tình đáng yêu nhất thế giới.

Đám đông cắm lều dựng trại khắp Hong Kong kia đã tạo nên một hệ thống tái chế, và ta có thể thấy những thanh thiếu niên ngồi phân loại rác ở tất cả các điểm biểu tình. Trên mạng Twitter, thậm chí còn có ảnh những em bé giúp nhân viên vệ sinh chất rác lên xe tải.

Một số người biểu tình đã bắt đầu phân phát đồ ăn và nước uống. Những người khác phát mặt nạ để tránh hơi cay. Các bà già mang ô, dù đến cho không. Tại các công viên, người biểu tình chỉ đi trên vỉa hè và không giẫm lên cỏ.

Họ hoạt động rất năng suất, và luôn luôn lịch sự.

Phóng viên viết bài này đã được “chúc một ngày tốt lành” ít nhất bốn lần chỉ trong một giờ đồng hồ.

Các học sinh cấp III, còn nguyên đồng phục, đi phát nước uống. 
(Ảnh: Chris McGrath/ Getty Images)

Vì sao họ lại đáng yêu như thế? Hong Kong có một lịch sử dài những cuộc biểu tình ôn hòa, và rất nhiều trong số những sinh viên và công nhân trẻ tuổi đang lên tiếng ủng hộ bầu cử tự do kia hẳn đã trải qua thời thơ ấu trong đó họ tham dự các cuộc tuần hành kỷ niệm ngày 1/7 hàng năm – một sự kiện được dùng để thể hiện thái độ bất mãn với Bắc Kinh.

Và Hong Kong nói chung là một xã hội lịch sự và có trật tự. Người dân xếp hàng lên xe buýt, nhường chỗ cho người cao tuổi. Hòa hợp xã hội là một mối ưu tiên, và tội ác mang tính chất bạo lực là chuyện cực kỳ hiếm.

Những giá trị này càng nổi bật hơn trước các hành động nặng tay của cảnh sát vào hôm chủ nhật, 28/9. Sau khi tuyên bố phong trào biểu tình là bất hợp pháp, cảnh sát bắn hơi cay, hết loạt này đến loạt khác, vào người biểu tình, nhưng vẫn không giải tán được họ.

Cư dân Hong Kong nhiều người sốc trước hành động của cảnh sát. Nhưng kể từ lúc đó, căng thẳng đã dịu xuống đáng kể, và lực lượng cảnh sát chống bạo động đã rút lui.

Còn có các dấu hiệu hàn gắn khác. Sau một trận mưa to, có sấm sét, vào tối thứ ba 30/9, có những bức ảnh cho thấy người biểu tình dùng ô che mưa cho cảnh sát – cũng những chiếc ô mà hai ngày trước đó họ đã dùng để tự bảo vệ mình trước hơi cay của hạt tiêu. 

Friday, October 3, 2014

Sơ lược diễn biến phong trào biểu tình ở Hong Kong

2012

1/7: Leung Chun-ying (Lương Chấn Anh) tuyên thệ nhậm chức Trưởng khu Hành chính của Hong Kong với một bài diễn văn gây tranh cãi lớn, khi mà ông sử dụng tiếng Quan thoại (Mandrin) của Đại lục thay vì tiếng Quảng Đông (Cantonese) vốn là thứ phương ngữ chính thức của Hong Kong.

Leung Chun-ying trong buổi tuyên thệ nhậm chức. (Ảnh: AP)

2013

16/1: Tạp chí Kinh tế Hong Kong đăng bài của GS. Luật Benny Tai (Đại học Thành thị Hong Kong – cùng trường với GS-TS. Jonathan London – ND), “Vũ khí nguy hiểm nhất của bất tuân dân sự”, đề xuất ý tưởng chiếm khu trung tâm của Hong Kong để làm tê liệt cả thành phố.

24/3: Qiao Xiaoyang (Kiều Hiểu Dương), quyền chủ tịch Ủy ban Luật pháp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Nhân dân Trung Quốc, tuyên bố: Bất kỳ ứng viên nào cho chức vụ Trưởng Đặc khu Hành chính Hong Kong cũng đều phải “yêu nước và yêu Hong Kong”.

27/3: Những người tổ chức phong trào Occupy Central thông báo họ sẽ bắt đầu xúc tiến biểu tình nếu chính quyền không chấp nhận phổ thông đầu phiếu theo các tiêu chuẩn quốc tế.

2014

10/6: Vài ngày sau khi dân Hong Kong tổ chức một buổi lễ cầu nguyện để tưởng niệm vụ thảm sát Thiên An Môn, Trung Quốc thẳng thừng nhắc nhở Hong Kong rằng Trung Quốc đang cai quản thành phố này, và sẽ gạt bỏ hết mọi sự can thiệp từ “thế lực ngoại bang”.

Sinh viên Hong Kong tưởng niệm vụ Thiên An Môn. (Ảnh: Getty Images)

22/6: Cuối tháng 6, một cuộc bỏ phiếu có tính biểu tượng được tổ chức trên mạng nhằm thăm dò ý kiến của công luận Hong Kong về bầu cử. Theo ban tổ chức, trang web tiến hành cuộc bỏ phiếu liên tục bị tấn công rất nặng nề ngay trong ngày khai trương. Tuy nhiên, các cuộc tấn công đó không ngăn cản được hàng trăm nghìn người tham gia bỏ phiếu vào cuối tuần.

1/7: Khoảng nửa triệu người tuần hành trên đường phố Hong Kong để tưởng niệm ngày Hong Kong được trả về cho Trung Quốc. Số lượng đông đảo này được xem như một dấu hiệu cho thấy sự giận dữ nhằm vào Bắc Kinh đang dâng lên. Buổi tuần hành kết thúc với việc sinh viên tổ chức một cuộc biểu tình ngồi ở khu phố kinh doanh trung tâm của thành phố. Đây là tín hiệu báo trước những cuộc biểu tình trong tương lai.

1/7/2014: Nửa triệu người tuần hành từ vịnh Causeway (Đồng La) về khu trung tâm.
(Ảnh: Getty Images)

31/8: Bắc Kinh bác bỏ bầu cử công khai ở Hong Kong: Chính quyền Trung Hoa lục địa ra tuyên bố quyết định rằng các ứng cử viên cho chức vụ lãnh đạo cao nhất ở Hong Kong phải được phê chuẩn bởi một hội đồng thật trung thành với Bắc Kinh. Điều đó cho thấy cái giới hạn rõ ràng mà Trung Quốc không thể vượt quá trong việc cho phép lãnh thổ Hong Kong được dân chủ.

1/9: Phán quyết về bầu cử ở Hong Kong gây lo ngại về vị thế “trung tâm tài chính thế giới” của thành phố. Một số thương gia và chính trị gia nói rằng quyết định của Bắc Kinh có nguy cơ phá hoại những cột trụ vốn làm nên thành công về thương mại của Hong Kong – nơi có vị thế như ngưỡng cửa để bước chân vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới (Trung Quốc).

9/9: Người lãnh đạo phong trào biểu tình ủng hộ dân chủ cho Hong Kong tuyên bố: “Chúng tôi đang muốn bị bắt đây!”.

Ông Benny Tai, người lãnh đạo phong trào Occupy Central của thành phố cùng hai nhà hoạt động khác, tuyên bố: Các kế hoạch biểu tình ngồi, nhằm làm ngừng trệ hoạt động của khu vực kinh doanh trung tâm thành phố, đang được triển khai.

12/9: Người biểu tình ở Hong Kong đối diện khoảnh khắc được biết sự thật: Phong trào Occupy Central chuẩn bị phát động chiến dịch bất tuân dân sự, khi mà nhu cầu hành động tiếp sau đối thoại đang đưa đến việc phải có một phong trào biểu tình phản đối theo hướng được cân nhắc kỹ càng.

“Chúng tôi đã không ngây thơ mà tin rằng Bắc Kinh sẽ chấp nhận yêu cầu có bầu cử đúng nghĩa của chúng tôi” – Chan Kin-man, đồng sáng lập Occupy Central, phát biểu. “Nhưng chúng tôi cũng đã không nghĩ rằng quyết định của Bắc Kinh lại cứng rắn đến thế”.

Chủ nhật, 28/9, gần trụ sở của chính quyền Hong Kong. (Ảnh: AFP/ Getty Images)

28/9: Biểu tình ủng hộ dân chủ làm rung chuyển Hong Kong. Cảnh sát dùng bình xịt hơi cay để giải tán những người biểu tình ủng hộ dân chủ, trong những cuộc đối đầu nghiêm trọng nhất giữa cảnh sát và người biểu tình ở Hong Kong suốt gần một thập niên qua.

30/9: Biểu tình thu hút thêm người. Sau khi đọc/xem những post (bài đăng tải) trên mạng xã hội về việc người biểu tình bị phun hơi cay và bị cảnh sát truy tố, dân cư Hong Kong đã tham gia cùng với sinh viên, tạo ra một dòng người biểu tình dài tới 2 mile (hơn 3km) kéo suốt từ trung tâm Hong Kong đến vịnh Causeway (vịnh Đồng La).

(Wall Street Journal. Nguồn: http://graphics.wsj.com/timelines/occupyhk)


2/10: Leung Chun-ying (Lương Chấn Anh) tổ chức họp báo, tuyên bố không từ chức.

Thursday, October 2, 2014

"Mùa thu Hương Cảng" chưa thể đến Việt Nam

“Mùa thu Hương Cảng” đang làm náo nức tinh thần rất nhiều người trong cộng đồng Facebook ở Việt Nam, đặc biệt là những blogger ủng hộ dân chủ. Một số người đặt vấn đề: “Bao giờ đến Việt Nam?”, “Đến lúc thay đổi rồi, ĐCSVN, nếu không sẽ là quá muộn”, “Đứng dậy đi, Việt Nam”, v.v.

Chúng ta đều hiểu tâm trạng đó của nhau, nhưng xin đừng quên một thực tế là phong trào Occupy Central đã có gần hai năm (từ tháng 1/2013 đến tháng 9/2014) chuẩn bị ráo riết cho đấu tranh bất bạo động; hơn 2500 người ủng hộ và tham gia bỏ phiếu trong ba phiên thảo luận lớn (vào các ngày 9/6/2013, 9/3 và 6/5/2014); cùng sự đoàn kết, phối hợp của hàng chục hội đoàn xã hội dân sự ở Hong Kong.

Những người sáng lập và tổ chức Occupy Central đều tỏ ra cực kỳ bài bản và hiểu biết về đấu tranh bất bạo động. Ví dụ như GS. Luật Benny Tai (ĐH Thành thị Hong Kong), sáng lập viên, đã viết bài phân tích về 6 chiến lược mà Bắc Kinh sẽ sử dụng để đối phó với phong trào đòi dân chủ ở Hong Kong (tháng 8/2014). Ngay từ tháng 10 năm ngoái, để đối phó với nạn hacker từ đại lục, một tổ chức truyền thông độc lập là Hong-Kong In-Media đã tổ chức diễn đàn huy động các chuyên gia IT của cả đặc khu xây dựng một nhóm kỹ thuật hỗ trợ cho các tổ chức dân sự và cá nhân các nhà hoạt động.

Tin tức về Occupy Central được cập nhật nhanh chóng trên tất cả các phương tiện truyền thông xã hội (Youtube, Facebook, Twitter, Instagram, v.v.) bằng cả tiếng Trung và tiếng Anh. Các bài viết quan trọng (như bài của GS. Benny Tai nói trên) đều có bản dịch tiếng Anh gần như ngay lập tức. Cùng với bài viết là hình ảnh, video, tranh cổ động, khẩu hiệu, biểu ngữ, v.v. dồn dập đến mức độ có muốn dịch sang tiếng Việt để cập nhật cho bà con blogger mình cũng thấy hoa mắt! Có thể nói, những nhà hoạt động Hong Kong đã phủ sóng toàn thế giới về cuộc đấu tranh của họ.

Tất cả cho thấy rằng, đấu tranh dân chủ đòi hỏi kỹ năng tổ chức, sự sáng tạo, hoạt động “nghiên cứu và phát triển” rất kỹ càng.

Còn ở Việt Nam hiện giờ, có lẽ những người đang theo dõi, nghiên cứu sát sao phong trào Occupy Central không là ai khác ngoài… lực lượng an ninh. Tôi cũng tin rằng cho dù kết quả của Occupy Central có như thế nào, sau sự biến “Mùa thu Hương Cảng” này, an ninh, tuyên giáo… sẽ càng cảnh giác cao độ và xiết chặt kiểm soát giới trẻ Việt Nam hơn nữa, đặc biệt là đối với sinh viên.

Nhưng cũng không sao, phải không các bạn trẻ? Tất cả chúng ta sẽ cùng học.


Ảnh: Ngày 1/7/2012, Leung Chun-ying (Lương Chấn Anh) tuyên thệ nhậm chức Trưởng khu Hành chính của Hong Kong với một bài diễn văn gây tranh cãi lớn, khi mà ông sử dụng tiếng Quan thoại (Mandrin) của Đại lục thay vì tiếng Quảng Đông (Cantonese, vốn là thứ phương ngữ chính thức của Hong Kong). (AP)