Saturday, November 18, 2017

TỨCEU tham vấn giới hoạt động XHDS trước thềm Đối thoại Nhân quyền thường niên với VN

Vào 9h30 sáng thứ Năm, 16/11, Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU Delegation) ở Việt Nam đã có cuộc gặp gỡ tham vấn một số đại diện của xã hội dân sự, để nghe các ý kiến đánh giá của họ về tình hình chính trị, kinh tế, xã hội Việt Nam trước kỳ Đối thoại Nhân quyền thường niên giữa Việt Nam và EU.

Tham dự ở phía EU là quan chức của đại sứ quán một số nước thành viên EU, như Đức, Pháp, Thụy Điển, Bỉ… Phía Việt Nam là vài nhà hoạt động vẫn còn… trụ lại được, chưa bị bắt hoặc chưa buộc phải chạy trốn ra nước ngoài, sau những đợt đàn áp, bắt bớ của công an trong suốt hai năm 2016-2017.

Thông thường, các cuộc tiếp xúc với khối XHDS độc lập – mà nhiều người còn gọi là “giới đấu tranh”, “giới hoạt động nhân quyền-dân chủ”, “giới đối kháng” – chỉ diễn ra sau kỳ Đối thoại, nên có tính chất giống như một sự thông báo lại tình hình, kết quả cuộc đối thoại cho XHDS. Tuy nhiên, lần này, cuộc gặp lại diễn ra trước Đối thoại với mục đích được nêu rõ là để tham vấn XHDS.

(Có lẽ vì thế nên Bộ Công an cũng đã chuẩn bị rất kỹ càng, nhưng không phải để dự họp mà là cho việc… bắt giữ các vị khách phía Việt Nam).

Tại cuộc gặp, đại diện Phái đoàn EU cho biết Đối thoại Nhân quyền năm nay dự kiến diễn ra vào ngày 1/12 sắp tới. Nội dung sẽ xoay quanh năm phần chính, trong đó phần một nói về tình hình gia tăng bắt bớ, đàn áp giới hoạt động dân chủ trong năm qua; phần hai bàn về những vấn đề lớn mà EU mong muốn Việt Nam cải thiện, như: xây dựng nhà nước pháp trị, cải cách tư pháp, phát triển bền vững, bảo vệ nhân quyền.

Riêng trong nội dung về nhân quyền, hai bên đối thoại sẽ đề cập tới các quyền quan trọng đang bị áp chế mạnh, như quyền lao động, quyền đất đai, quyền được xét xử công bằng, và các vấn nạn bắt giữ tùy tiện, tình trạng giam giữ trong các trại giam, nhà tù, v.v.



Ba vấn đề nhức nhối của Việt Nam

Phía các nhà hoạt động XHDS Việt Nam cho biết, họ cũng đề cao và kỳ vọng sự thịnh vượng mà Hiệp định Thương mại Tự do EU-Việt Nam (EVFTA) có thể mang lại, nhưng điều chắc chắn là nếu Hiệp định không thực thi cùng những cải thiện rõ ràng, cụ thể về nhân quyền, thì sự thịnh vượng đó sẽ không đến với người dân mà chỉ vào tay một số ít nhóm lợi ích.

Ba vấn đề lớn nhất còn tồn đọng trong quá trình thương thảo để phê chuẩn EVFTA là lao động, môi trường và nhân quyền ở Việt Nam. Đây cũng là ba vấn đề gay gắt nhất hiện nay đối với chính Việt Nam.

Về lao động, Việt Nam chưa ký kết ba công ước cốt lõi của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về quyền đàm phán tập thể, quyền hiệp hội, và xóa bỏ nạn cưỡng bức lao động. Liên quan tới quyền hiệp hội, các nhà hoạt động cũng cho biết, dự thảo Luật về Hội vẫn chưa được thông qua sau nhiều năm, nhưng đó lại cũng là điều may mắn cho giới hoạt động XHDS, bởi nếu luật ấy được thông qua thì họ sẽ bị kiểm soát chặt chẽ hơn nữa (ngôn ngữ văn bản mà Nhà nước thường dùng là “quản lý” – management – nhưng thật ra đó là “kiểm soát” – control).

Về môi trường, tình hình ô nhiễm môi trường ở Việt Nam ngày càng trầm trọng thêm trong vòng 5 năm qua, mà cột mốc nổi lên là thảm họa biển miền Trung xảy ra vào tháng 4/2016. Điều đáng nói, như bản báo cáo vắn tắt về thảm họa chỉ ra, là không thấy chính quyền đưa ra các giải pháp khoa học cụ thể để làm sạch biển, cải thiện môi trường, bảo đảm hải sản an toàn và bảo vệ sinh kế cho người dân địa phương; mà chỉ thấy họ đàn áp rất mạnh mẽ mọi ý kiến phản biện, bất đồng, bất mãn.

Về nhân quyền, cả EU lẫn các nhà hoạt động Việt Nam đều thấy rõ 2017 là một năm rất đen tối cho quyền con người ở Việt Nam. Đặc biệt, như bà Bùi Thị Minh Hằng phản ánh, mặc dù quyền lập hội là một khía cạnh của vấn đề lao động, nhưng các tổ chức XHDS độc lập ở Việt Nam, cho dù ôn hòa đến mấy, cũng dễ dàng bị gắn nhãn “có hành động lật đổ chính quyền nhân dân” theo Điều 79 Bộ luật Hình sự, và “bị đàn áp dã man như Hội Anh Em Dân Chủ”.

Trong khi đó, lại xuất hiện một kiểu hội nhóm khác, cũng không đăng ký, nhưng lại được công khai có các hoạt động khiêu khích, gieo rắc thù hận, chia rẽ tôn giáo, tấn công người bảo vệ nhân quyền ôn hòa. Đó chính là những hội nhóm dư luận viên, Cờ Đỏ… ra đời trong ba năm qua.

EU: “Đây là một quá trình lâu dài”

Đại sứ của Phái đoàn EU tại Việt Nam, ông Bruno Angelet, cảm ơn sự có mặt của các vị khách và tỏ ý đánh giá cao những nỗ lực thúc đẩy nhân quyền của họ. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng việc yêu cầu nhà nước Việt Nam cải thiện nhân quyền là một quá trình lâu dài, sự thay đổi không thể diễn ra trong một đêm, và cộng đồng quốc tế nói chung, Phái đoàn EU nói riêng đang rất cố gắng, các nhà hoạt động nhân quyền ở Việt Nam cũng vậy, “chúng ta đều cần cố gắng”.

Phía XHDS độc lập đưa ra một số đề xuất cụ thể, trong đó có việc tăng cường sự tham gia của khối XHDS độc lập vào hoạt động giám sát tiến trình thực thi các tiêu chuẩn và quy định của EVFTA. Bản tuyên bố chung (của Con Đường Việt Nam, Hội Nhà báo Độc lập, Green Trees, NXB Giấy Vụn, Nhật Ký Yêu Nước, và Phong trào Lao động Việt) yêu cầu phải có một cơ chế khuyến khích sự tham gia của các tổ chức độc lập vào vai trò “nhóm tư vấn nội địa” (DAG) chứ công việc giám sát đó không chỉ dành riêng cho các tổ chức có giấy phép, thân chính quyền, do chính quyền chỉ định.

Đại diện Phái đoàn EU lấy làm tiếc rằng thật sự cũng khó có thể biết tổ chức nào là chính quyền chỉ định, tổ chức nào thật sự độc lập.

Đôi bên đều nhất trí rằng sự thay đổi từ phía nhà nước sẽ không diễn ra nhanh chóng, và cả cộng đồng quốc tế cũng như khối XHDS ở Việt Nam đều phải cố gắng hơn nữa.

Saturday, November 11, 2017

Viết trong thời tạm chiếm

Một số (thật ra là nhiều) bạn đọc phản ánh với tôi là “Chính trị bình dân” gì mà dày quá, tới 502 trang.

Xin ghi nhận ý kiến của các bạn và xin làm rõ rằng thực ra đấy mới là tập I thôi. Tập II có thể mỏng hơn, chỉ còn khoảng 400 trang.

Sở dĩ tôi không gộp luôn hai tập làm một quyển là do sợ sách lên đến gần 1000 trang thì dày quá. Thêm nữa, cũng là do sợ bị phá giữa chừng, không kịp hoàn tất. Tất nhiên tôi chẳng đến nỗi “viết dưới giá treo cổ” như Julis Fucik (1903-1943, nhà báo, đảng viên cộng sản Tiệp Khắc). Nhưng cái cảm giác viết khi lâu lâu lại có người gõ cửa đòi vào nhà kiểm tra hành chính, rồi thăm hỏi xem “có nguyện vọng gì không”, và cứ hễ xuống dưới nhà là thấy các thanh niên lừ lừ nhìn, cũng là một “cảm giác rất yomost”. Và không chỉ có thế:

Tôi đã nói chuyện với Huỳnh Thành Phát và Trần Hoàng Phúc vào đêm trước ngày hai đứa bị an ninh bắt ở Quảng Bình rồi bị đánh tơi bời (13/4).

Tôi đã chat với Hoàng Đức Bình 45 phút trước khi Bình bị công an Nghệ An chặn xe, bắt cóc đưa về đồn và giam luôn từ đó đến nay (15/5). Hôm đó Bình nhờ tôi đọc giúp một bài mới viết về người đồng hương Hồ Chí Minh, định để tới 19/5 thì đăng.

Tôi đã ăn tối (lẩu cá) với Bạch Hồng Quyền vài ngày trước khi Quyền buộc phải rời Sài Gòn vì lệnh truy nã của an ninh (giữa tháng 5).

Tôi đã khề khà cà phê với Nguyễn Văn Hóa mấy tháng trước khi Hóa bị bắt (11/1). Khi vết rách ở bàn chân tôi nhiễm trùng (nước cống Hà Nội hoặc nước biển Hà Tĩnh, không rõ), Hóa còn vội vã lấy xe máy chở bà chị ra trạm xá sát trùng, băng bó.

Tôi, và rất nhiều bạn bè của tôi, đều đã sống những ngày tháng như thế. Không phải thời chiến, nhưng chúng tôi đều chia sẻ cảm giác mỗi lần nhìn thấy nhau đều có thể là lần cuối cùng gặp nhau trước khi một trong hai bên vào tù. Không phải thời chiến, nhưng tối tối, loa phóng thanh xã vẫn oang oang thông báo “có một số đối tượng nhà báo vừa lọt vào địa bàn, yêu cầu bà con nâng cao cảnh giác”. Không phải thời chiến, nhưng liên tục nghe tiếng gọi điện: “Em ơi, em đang ở đâu thế, em có ổn không?”…

Vì các lý do đó cho nên tôi biết mình sẽ rất khó tập trung để viết kịp 1000 trang “Chính trị bình dân”, đành chia đôi cuốn sách vậy. Và vì không chắc là mình có viết tiếp được tập II không nên tôi cũng không ghi rõ cuốn nào là tập mấy, coi như trước mắt chỉ có một quyển.

Tuy vậy, hy vọng những gì các bạn đọc được mới là… tập I thôi. Tập II sẽ xoay quanh các chủ đề “chính sách công”, “phát triển”, “quan hệ quốc tế”, “địa chính trị” và “nhân quyền”.

Chúng tôi sẽ rất vui nếu bạn đọc “Chính trị bình dân”. Dù nó không phải là một cuốn sách lịch sử về thời chúng ta đang sống, nhưng tôi rất hy vọng là nó sẽ góp phần giúp bạn hiểu rõ hơn về xã hội và nền chính trị Việt Nam đương đại.


* * *

Về thời gian thực viết sách: Tôi viết “Chính trị bình dân” từ ngày 10/11 đến 10/12/2016 thì dừng vì công việc ở Sài Gòn. Sau đó là Tết, và những cuộc tuần hành, rồi đàn áp ở khu vực Formosa…

Mãi cho đến đầu tháng 5, khi bắt đầu bị an ninh vây nhà nhân chuyến thăm Việt Nam của John Kerry, tôi mới cuống cuồng viết tiếp. Ban đầu định viết ngắn – nếu các bạn để ý, có thể thấy ba chương đầu của cuốn sách khá sơ sài so với ba chương còn lại. Về sau tôi nghĩ, đằng nào cũng viết rồi thì cố làm một lần hoàn chỉnh luôn cho rồi.

Đến ngày 26/6/2017 thì tôi kết thúc những dòng cuối cùng của “Chính trị bình dân”, chuyển bản thảo cho người biên tập là hai bạn trẻ Nguyễn Anh Tuấn (Be) và Nguyễn Vi Yên.

Saturday, November 4, 2017

“Như yêu căn nhà nhỏ có mẹ của tôi…”

Khu chung cư cao cấp Royal City ở Hà Nội những ngày cuối tháng 10/2017 có tới hai chuyện buồn liên quan đến sinh mạng con người. Trong đó, mới nhất là vụ một phụ nữ đơn thân được cho là đã mời một thanh niên đến nhà chơi và bị y sát hại để cướp của. Một số tờ báo lập tức giật tít “đùng đùng”: “Phi công trẻ giết người tình tại chung cư cao cấp”, “Vụ án mạng ở Royal City: kết cục đau lòng khi người phụ nữ khát tình”, “Án mạng ở chung cư: rủi ro của các quý bà tìm giai trẻ”, v.v.

Tôi không muốn nói thêm về vấn đề đạo đức báo chí trong trường hợp này, vì nhiều facebooker đã nói rồi.

Tôi chỉ chạnh lòng nhớ đến hình ảnh ba đứa chúng tôi – Trịnh Hữu Long, Nguyễn Anh Tuấn, và tôi – lần đầu tiên đi nước ngoài cùng nhau vào đầu năm 2013. Chúng tôi hoa mắt giữa siêu thị choáng lộn, nườm nượp người qua lại. Chúng tôi lạc chí chết trong ga tàu điện ngầm. Chúng tôi loay hoay toát mồ hôi mới tìm được lối qua đường trên đại lộ 8 làn xe. Tuy nhiên, có lần tự hỏi xem thực sự thì mình muốn đấu tranh để đạt được cái gì nhất ở Việt Nam, ba đứa đều thống nhất: Chỉ cần người Việt yêu thương nhau, tin tưởng nhau, đối xử với nhau thân ái ở mức như dân Philippines hay Thái Lan thôi, là mừng lắm rồi, hạnh phúc lắm rồi. (Mà muốn đạt điều đó, thì chúng ta đều hiểu là phải xử lý được vấn đề thể chế chính trị, “giải quyết” được cái thứ văn hóa chính trị coi dân hoặc là địch để tiêu diệt hoặc là cừu để vặt lông – vì thế cho nên ta mới phải đấu tranh).

Chúng tôi nghĩ thế, bởi chúng tôi thấy… thèm muốn sự thân thiện trong cách đối xử với nhau, của người dân ở những nước chúng tôi đã đi qua. Ở những nơi đó, họ luôn tận tình chỉ đường cho chúng tôi, với một thái độ tận tình nhất, mỗi khi chúng tôi bị lạc. Họ sẵn sàng nhường chỗ cho chúng tôi, thậm chí ngay cả khi đang cùng xếp hàng, vì “không sao, tôi không vội, tôi chờ được, bạn cứ làm trước đi”.

Ở đó, chúng tôi không phải lo giữ chặt túi xách, mắt lừ lừ cảnh giác khi có ai bất thình lình lại gần. Chúng tôi cũng không lo vào bệnh viện thì bị chỉ sang một khu riêng làm thủ tục thật đủng đỉnh, bởi vì không có tiền trong túi. Chết mặc kệ.

Điều đáng nói là những người Việt ở nước ngoài cũng tốt bụng và đầy sự nhiệt tình giúp đỡ như vậy, nhất là ở xứ Âu-Mỹ. Chúng tôi không lo sưng phổi, chết rét, khi phải đi bộ dưới trời mưa tuyết ở New York hay Toronto, bởi vì kiểu gì cũng có bà con cô bác mang quần áo ấm đến chất đầy vali chúng tôi. Và đặc biệt, chúng tôi có thể đến nhà bất kỳ người nào để tá túc trong nhiều ngày, ăn uống no đủ, khỏi phải thuê khách sạn.

Tôi đã ở nhà rất nhiều người Việt bên Mỹ, Canada, châu Âu. Có lần, tôi còn nghỉ ở nhà một người Mỹ da trắng, nghĩa là hoàn toàn không có gì chung với tôi, kể cả gốc gác. Buổi sáng sớm ngủ dậy, trong lúc cô lúi húi pha cà phê và chuẩn bị đồ ăn, tôi tựa cửa sổ, nhìn xuống con phố với những mái nhà đầy tuyết ở phía dưới, và bần thần nghĩ: “Cách đây mới có nửa năm, bạn mình ở Hà Nội đã bị giết sau khi cho người lạ đến nhà ngủ đêm…”.

Bạn tôi bị kẻ lạ đập chết, cướp của. Sau cái chết của anh, bạn bè ai cũng thương xót và trách anh: “Không hiểu nó nghĩ thế nào lại tha người lạ về nhà cho ngủ”. Câu chuyện cũng gần giống như vụ án mạng vừa rồi ở Royal City, nhưng bạn tôi may mắn hơn chút xíu, không bị báo chí bêu lên tít là “khát tình” này nọ.

Trong khi đó, lẽ ra, nếu ở một xã hội… bình thường, thì việc phụ nữ đơn thân mời đàn ông đến tư gia là bình thường, còn việc giúp đỡ người khác bằng cách cho họ đến nhà ở nhờ là điều tốt, điều thiện nên làm, nhất là khi người ta gặp khó khăn, lỡ độ đường, v.v. Không có bất kỳ cái gì là đáng trách ở đây cả.

Vấn đề cốt lõi, căn bản, là sống ở Việt Nam, người ta không thể tin tưởng vào tính thiện của con người, không thể tin nhau, không thể lường trước rủi ro của việc đặt niềm tin sai chỗ được. Cái lẽ ra là đáng tin nhất, công bằng nhất trong xã hội – pháp luật – còn chẳng tin nổi, chẳng dự đoán nổi, nói gì tới đạo đức.


* * *

Bé Nhi, con gái nhà hoạt động Bạch Hồng Quyền, 
đi chơi công viên. 
Ảnh: Thịnh Nguyễn.
Nhưng chính vì thế nên chúng ta, chúng tôi mới phải đấu tranh.

Cá nhân tôi luôn tin rằng, văn hóa, tâm lý dân tộc là cái có thể thay đổi. Nó sẽ thay đổi khi văn hóa chính trị thay đổi. Và văn hóa chính trị thay đổi khi thể chế chính trị thay đổi.

Năm 1967, nhà thơ Trần Vàng Sao viết “Bài thơ của một người yêu nước mình”, trong đó đoạn kết vang lên đầy nhức nhối:


“… Đất nước này còn chua xót 
Nên trông ngày thống nhất 
Cho bên kia không gọi bên này là người miền Nam 
Cho bên này không gọi bên kia là người miền Bắc 
Lòng vui hôm nay không thấy chật 
Tôi yêu đất nước này chân thật 
Như yêu căn nhà nhỏ có mẹ của tôi…”.

50 năm đã qua. Bây giờ, bên này vẫn có những người gọi bên kia là “Bắc Kỳ”, và nói rộng ra trên toàn xã hội, người ta vẫn phải cảnh giác với nhau. Không thể tin nhau. Không thể ra đường mà không bảo quản chặt túi xách. Không thể đi bệnh viện mà không có tiền. Không thể cho người ngoài đến nhà ngủ, “gớm, họ hàng ruột thịt còn chả tin được nhau nữa là”.

Nhưng tôi vẫn tin tất cả những điều đó sẽ thay đổi.

Và, bạn có tin không, từ ngày trở về Việt Nam (đầu năm 2015), tôi đã ở một số lượng nhà nhiều hơn tổng số tất cả các nhà tôi từng trú ngụ từ khi sinh ra, và đều là ở nhờ. 


Wednesday, October 4, 2017

Nếu có yêu tôi...

… Thì xin hãy đọc cuốn sách này, “Chính trị bình dân”.

Ngay từ khi mới tham gia phong trào dân chủ, tôi đã có mong mỏi là phải làm sao để xóa bỏ được sự thiếu hụt kiến thức của mình, phải làm sao hiểu được chính trị học căn bản. Sau khi may mắn nắm được một số kiến thức sơ đẳng, tôi lại cảm thấy bị thôi thúc phải chia sẻ chúng với mọi người, nhất là những người trẻ tham gia hoạt động xã hội, đấu tranh vì dân chủ-nhân quyền cho Việt Nam. Họ mới chính là tài sản quý nhất của đất nước; tương lai Việt Nam nằm trong tay họ.

Với tất cả những niềm mong mỏi, tôi viết cuốn sách “Chính trị bình dân”, 502 trang này. Đây không phải là một công trình nghiên cứu mang tính chất hàn lâm, học thuật, cũng không phải một tác phẩm nghệ thuật với những sáng tạo và thử nghiệm. Tôi cố gắng để nó là một cuốn sách nhập môn, đem lại cho bạn đọc những kiến thức cực kỳ căn bản về chính trị (tất nhiên là cũng xen kẽ một vài kiến thức sâu hơn mức căn bản). Quan trọng hơn, tôi cố gắng để làm cho nó dễ hiểu và thú vị nhất, để góp phần đánh tan cái định kiến tai hại “chính trị là xấu xa, thủ đoạn” ở bạn đọc Việt Nam.

Nếu có gì phải nói thêm về hoàn cảnh ra đời cuốn sách thì, tôi đã viết nó trong những ngày bị canh chặt ở Hà Nội, đến mức không thể đi đâu, làm gì được, và luôn cảm thấy khó thở - nghĩa đen. Có những ngày trước cửa nhà tôi luôn đầy những thanh niên bịt mặt đứng, ngồi vạ vật, ánh mắt nhìn tôi không chút thân thiện. Ở một nơi khác, sếp của họ, ngồi phòng lạnh, đang chỉ đạo họ theo dõi “đối tượng” chặt chẽ, nghiên cứu thói quen, lịch làm việc hàng ngày, đường đi lối lại vào nhà và cách bài trí đồ đạc trong nhà…

Đã có những ngày mà, nếu không có cây đàn guitar luôn đặt ở bên, có lẽ tôi đã phát điên, ít nhất cũng stress nặng.

Tuy nhiên, với tôi, tất cả những cái đó không quan trọng; điều quan trọng là càng có nhiều người đọc cuốn sách càng tốt.

Vì vậy, NẾU CÓ YÊU TÔI, XIN BẠN HÃY ĐỌC CUỐN SÁCH NÀY.

Các bạn có thể mua sách qua Amazon (mức giá là do Amazon đặt, tôi biết là khá cao), hoặc liên hệ trực tiếp với tác giả.

Nếu bạn là sinh viên, tôi sẽ rất vui được tặng sách cho bạn.

Nếu có anh công an, an ninh nào hỏi bạn về cuốn sách, hãy nói với họ rằng đó là sách do tôi viết, và tôi sẵn sàng trao đổi với họ trên tư cách tác giả với độc giả. Tác giả không sợ thì các bạn chẳng có gì phải ngại cả.

Cảm ơn các bạn nhiều.


"Chính trị bình dân" 
Sách nhập môn về chính trị học
502 trang, khổ 23x15cm
NXB Giấy Vụn & Green Trees
Công bố ngày 22/9/2017

Mục lục:

Lời nói đầu của tác giả
Lời cảm ơn của tác giả
Hướng dẫn sử dụng sách
Phần I: Chính trị là gì?
·         Chương I: Định nghĩa chính trị
·         Chương II: Hoạt động chính trị
·         Chương III: Về môn học “Khoa học chính trị”
Phần II: Chính quyền và nhà nước
·         Chương I: Định nghĩa chính quyền
·         Chương II: Tính chính danh
·         Chương III: Nhà nước
Phần III: Dân chủ
·         Chương I: Định nghĩa dân chủ
·         Chương II: Dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện
·         Chương III: Về tính đại diện
·         Chương IV: Lợi ích và mặt trái của dân chủ
Phần IV: Các chủ nghĩa
·         Chương I: Thế nào là một chủ nghĩa?
·         Chương II: Chủ nghĩa tự do
·         Chương III: Chủ nghĩa bảo tồn (bảo thủ)
o   Chủ nghĩa thực dụng
·         Chương IV: Chủ nghĩa xã hội và dân chủ xã hội
o   Chủ nghĩa xét lại
o   Dân chủ xã hội
·         Chương V: Một số chủ nghĩa khác
o   Chủ nghĩa phát xít
o   Chủ nghĩa vô chính phủ
o   Chủ nghĩa môi trường
o   Tôn giáo thuần túy
o   Chủ nghĩa cộng đồng
o   Chủ nghĩa nữ quyền
o   Chủ nghĩa dân tộc và lòng yêu nước
·         Ý thức hệ có cần thiết không?
Phần V: Tương tác chính trị
·         Chương I: Thay đổi xã hội:
o   Cách mạng và chuyển hóa
·         Chương II: Làm truyền thông: công luận, truyền thông chính trị, và tuyên truyền
·         Chương III: Đảng và hệ thống đảng
·         Chương IV: Bầu cử
·         Chương V: Tổ chức và nhóm lợi ích
o   Tổ chức phi chính phủ
·         Chương VI: Xã hội dân sự
·         Chương VII: Phong trào xã hội
Phần VI: Bộ máy nhà nước
·         Chương I: Hiến pháp và pháp luật
·         Chương II: Lập pháp
o   Chức năng của quốc hội
o   Lưỡng viện và một viện
o   Tiến trình lập pháp
·         Chương III: Hành pháp
o   Nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ
·         Chương IV: Tư pháp
·         Chương V: Chế độ tổng thống và chế độ đại nghị
·         Chương VI: Bộ máy hành chính
·         Chương VII: Hệ thống chính trị CHXHCN Việt Nam
·         Chương VIII: Quân đội và công an
Phụ lục
Tài liệu tham khảo
Từ điển thuật ngữ
Đề mục tra cứu
Executive summary
Về tác giả - About the author


Mua sách giấy, bản in đẹp... và thơm, tại:


Mua sách điện tử (e-book) tại:


Sunday, September 10, 2017

Thất bại "vẻ vang" của an ninh nhà sản

Được biết, cả luật sư Nguyễn Văn Đài và blogger Ba Sàm (Nguyễn Hữu Vinh) đều đã từ chối việc tị nạn chính trị ở phương Tây để tiếp tục ngồi lại nhà tù nhỏ, mặc cho an ninh ra sức dụ dỗ.

Các anh đã ở lại để góp phần vào cuộc chiến đấu vì tự do cho cả nhà tù lớn, theo cách của các anh – cách tuyệt vời của những người tù chính trị.

Trước các anh, một người tù đang thụ án 16 năm là anh Trần Huỳnh Duy Thức cũng đã nhiều lần từ chối lời dụ dỗ đi tị nạn của an ninh để ở lại Việt Nam.

Vậy là ý đồ của an ninh thất bại. Dù giỏi nhì thế giới (chắc phải sau quan thầy Bắc Kinh chứ làm sao mà giỏi nhất được), dù đã rất kiên cường đàn áp, quyết tâm “làm cỏ” Hội Anh em Dân chủ và vô hiệu hóa hoàn toàn trang web Ba Sàm, nhưng an ninh ta vẫn không thu được thắng lợi tuyệt đối khi đương đầu với những người tù như Nguyễn Văn Đài, Nguyễn Hữu Vinh… Mà đối với bản chất hiếu chiến, hiếu thắng của các đồng chí an ninh, thì không thu được thắng lợi tuyệt đối trước “bọn dân chủ” tức là kém vẻ vang rồi, coi như là thất bại rồi.

Mục tiêu bỏ tù người bất đồng chính kiến, suy cho cùng, cũng chỉ để khủng bố nhân dân, để ai nấy đều bụng bảo dạ và bảo nhau: “Thôi, chúng nó mạnh lắm, mình chẳng làm được gì đâu, chống đối rồi lại đi tù mọt gông”. Và cũng để dằn mặt giới đấu tranh nữa.

Tuy nhiên, mục tiêu đó đã đổ vỡ, khi mà “bọn trong tù” thì cứng đầu, “bọn còn ở ngoài” thì nhơn nhơn, xem như trò trẻ con, như trải nghiệm cho vui.

Kết luận là phong trào đấu tranh có thể có lúc mạnh lúc yếu, lúc thăng lúc trầm, nhưng điều chắc chắn là tà quyền, tà trị rồi sẽ thất bại, thậm chí thảm bại. Đó chỉ là vấn đề thời gian mà thôi.

* * *

Định nghĩa được dùng lâu nay trên thế giới về tù nhân lương tâm là, đó là "những người bị (nhà nước) cầm tù chỉ vì đã thực thi một cách ôn hòa quyền tự do biểu đạt của họ, và là người không sử dụng bạo lực hay cổ súy bạo lực, hận thù" (định nghĩa của tổ chức Ân xá Quốc tế).

Với riêng tôi, tù nhân lương tâm là những người đã chấp nhận hy sinh tự do của mình để thức tỉnh lương tâm của cộng đồng, kể cả khi họ biết rằng số người được thức tỉnh có thể sẽ rất ít và cái mà họ nhận được sẽ là vô cùng nhỏ so với sự hy sinh của họ. Họ mới chính là những anh hùng.

Xin nói thêm: Ngày 15/9 tới đây là sinh nhật blogger Ba Sàm (15/9/1956). Còn hôm qua, 9/9, là tròn 10 năm ngày ra đời trang web Thông Tấn Xã Vỉa Hè của anh Ba Sàm.

Nghị sĩ Đức Martin Palzelt trong buổi ra mắt sách "Anh Ba Sàm"
(Hà Nội, 22/3/2015). Ảnh: Hoàng Thành.

Lo thay cho số phận môn học "Quyền con người" ở Việt Nam

Một trong những thành tựu giáo dục vĩ đại của đảng Cộng sản Việt Nam là biến triết học – môn học của những người yêu thích sự thông thái – thành một thứ lẩm cẩm, kinh dị trong các trường đại học. Nói đến triết học ở Việt Nam là nói đến những giờ buổn ngủ cứng mắt, những đêm học gạo tới 3-4h sáng trước kỳ thi để rồi sáng ra nhiều sinh viên mồm vẫn còn lảm nhảm. Nói đến triết học ở Việt Nam là nói đến Mác-Lê, tức giáo mác kết hợp lưỡi lê, thành một loại vũ khí đâm sinh viên “chết” như ngả rạ, tới mức sinh viên nào yêu thích mác-lê thì một là thần kinh, hai là cơ hội.

Hồi mới bước chân vào đại học, tới giờ triết, tôi cũng tò mò lắm. 2-3 buổi đầu nói về lịch sử triết học Đông-Tây, ừ thì thôi cũng được. Từ buổi thứ 4-5 trở đi thì tôi vừa buồn ngủ vừa ngạc nhiên, vì không hiểu sao cái thứ lảm nhảm như thế mà lại là “ngành khoa học bao trùm”, “vua của các môn khoa học” được – không lẽ thế giới người ta tâm thần hết cả?

Lúc đó, tôi đâu biết rằng cái chúng tôi bị ép phải nhồi vào đầu để thi cho xong kia không phải là triết học, mà là chủ nghĩa Mác-Lê qua lăng kính của tuyên giáo cộng sản (chứ nó cũng không phải là chủ nghĩa Marx thật). Mác-Lê là nội dung chủ đạo của cái gọi là “chương trình triết học” ở các trường đại học Việt Nam. Mà đấy là tôi còn may mắn được học thầy Thái ở FTU đấy; tôi nghĩ là thầy cũng đã cố hết sức để giảm độ chán của môn học xuống, và bản thân thầy là một giáo viên giỏi.

Dạy triết như ở Việt Nam cũng có nghĩa là giết luôn môn triết. Dạy và học như thế mà sinh viên không ghét, không sợ môn triết mới là lạ. Và, dạy và học như thế thì làm gì mà chẳng đẻ ra một số thành phần dốt, ngụy biện, sau này ra đời đi làm dư luận viên.

Ấy gọi là “ấu học mác-lê, lão vi dư luận viên” (nhỏ học mác-lê, lớn lên làm dư luận viên).

Văn, toán, nhạc, họa, sử, địa, triết, giáo dục công dân… tuyên giáo đảng đã phá hoại căn bản một số môn và giết hẳn một số khác.

Thế cho nên nghe tin Thủ tướng phê duyệt đề án đưa quyền con người vào trường học, ý nghĩ đầu tiên của tôi là: “Thôi chết rồi…”.

Tôi chẳng phấn khởi, càng không thấy đây là “dấu hiệu gì chăng” như nhiều bạn đang tự hỏi. Nếu có gì thì đó là dấu hiệu cho thấy lại có cả một bộ sậu nào đấy đã, đang và sắp được ăn bẫm, ăn đủ nhờ đề án “đưa nội dung quyền con người vào trường học” này. Có đề án là lại có bao nhiêu hội thảo, hội nghị, lớp tập huấn, cho các nữ giáo sư-tiến sĩ-thạc sĩ lại ríu ra ríu rít, các nam giáo sư-tiến sĩ-thạc sĩ lại xúng xính complet giày tây… Mà thời gian thí điểm lại kéo dài suốt 2017-2020 nữa chứ.

Và học sinh-sinh viên thì thêm một môn nữa phải kiểm tra, phải thi.

Và thêm một môn học nữa bị sát hại.


PS. À mà xin nhấn mạnh, tôi nói "giết môn học" là nói trong bối cảnh dạy và học ở Việt Nam, với hệ thống giáo dục XHCN này thôi nhé, chứ toán học, văn học, âm nhạc, hội họa, lịch sử, địa lý, triết học, giáo dục công dân, hay quyền con người, đều rất thú vị, hấp dẫn. Không tin, cứ để mấy “phản động viên” chúng tôi đi dạy cho.

Bức hình trên mô tả "cuốn sách do Con Đường Việt Nam phát hành, được sở hữu bởi một cậu bé học phổ thông ở Bà Rịa - Vũng Tàu, bị xé bởi công an tỉnh này, sau màn đấm đá chỉ vì cậu ta dám đọc và khoe nó" (theo facebooker Hoàng Dũng, Con Đường Việt Nam). Trước khi quyền con người trở thành đề án để "một bộ phận đảng viên, công chức" kiếm ăn, thì nó phải là cái cớ để dân đen ăn đòn của công an cái đã. 

Tuesday, August 29, 2017

Bạc như Đảng

Nghe tờ DW của Đức đưa tin Hồ Ngọc Thắng bị đình chỉ công tác và bị điều tra, nhiều bạn bè trên facebook của tôi thấy phấn khởi. Nhiều người khác không nói ra nhưng trong đầu chắc đều nghĩ đến hai từ: Đáng kiếp!

Không biết các dư luận viên có lời nào ủng hộ ông Thắng không, nhưng giả sử có thì chắc cũng chỉ là cào bàn phím chửi “bọn Đức” là chính. Sau vụ Trịnh Xuân Thanh này, nước Đức có nguy cơ bị tuyên giáo và an ninh Việt Nam chính thức liệt vào danh sách “thế lực thù địch”. Còn tờ Nhân Dân – cái tờ báo cách đây vài năm đã trao giải và tôn vinh ông Thắng vì bài viết đả kích dân chủ phương Tây của ông – cho đến giờ hoàn toàn im lặng, bỏ mặc cộng tác viên ruột của mình lao đao nơi xứ người.

Có một bạn facebook của tôi hỏi, liệu có khả năng Hồ Ngọc Thắng trở về nước sẽ được bố trí một chức vụ thật to hay không? Kiểu thuyên chuyển công tác lên vị trí cao hơn, bổng lộc hơn này được gọi nôm na là “đá lên”, đảng cũng có truyền thống áp dụng với các cán bộ quan chức của mình.

Tuy nhiên, trong vụ Hồ Ngọc Thắng, khả năng đó chắc là rất thấp.

Vì đảng Cộng sản vốn dĩ rất bạc.

Văn hóa thấp, tầm nhìn ngắn

Sau chiến tranh, các loại quỹ “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”, “Tri ân Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”… mọc lên như nấm, nên nhiều người có thể tưởng nhầm rằng đảng Cộng sản ân nghĩa lắm.

Thật ra thì không phải thế, đảng chỉ “biết ơn” bằng ngân sách nhà nước và tiền đảng vặn cổ dân mà thôi, chứ bạc bẽo, vô ơn bạc nghĩa vốn là đặc thù của trào lưu cộng sản văn hóa thấp, tầm nhìn ngắn.

Vì văn hóa thấp, tầm nhìn ngắn, nên sau chiến tranh, đảng lo trả thù người của chế độ cũ, tiêu diệt mọi mầm mống nổi loạn, hơn là tri ân này nọ. Thế là lại đẻ ra cả một lớp người với tâm lý kể công, suốt ngày kể lể chuyện mình có công với cách mạng, mình hy sinh mất mát là thế mà bây giờ phải sống cơ cực, vất vả quá như này…

Nhưng thôi, tâm lý kể công đó là một vấn đề khác, ta không bàn ở đây. Mà hãy thử nhìn vào cái sự bạc bẽo của đảng Cộng sản.

Vụ xử tử bà Nguyễn Thị Năm (năm 1953) có lẽ là ví dụ bi thảm và rõ rệt nhất.

Vụ “mượn” nhà của một loạt tư sản, tiểu tư sản Hà Nội (sau năm 1954) rồi điềm nhiên chiếm luôn không trả – ví dụ như ngôi nhà ở số 34 phố Hoàng Diệu của vợ chồng triệu phú Trịnh Văn Bô – là ví dụ chỉ kém bi thảm hơn một chút. Nửa thế kỷ sau, bà Hoàng Thị Minh Hồ, vợ ông Bô, cực chẳng đã phải để con trai cõng mẹ đang đêm đột nhập vào chính nhà mình, dùng cách “nhảy dù” để giành lại ngôi biệt thự mà đảng đã ký giấy xin mượn của bà trong thời gian hai năm, 1954-1956.

Trước kháng chiến, doanh nhân Trịnh Văn Bô cũng là một nhà hằng tâm hằng sản, có công lớn với "cách mạng": Tính đến ngày 19/8/1945, vợ chồng ông Bô đã ủng hộ Việt Minh tới 8 vạn 5 nghìn đồng Đông Dương (tương đương 212,5 cây vàng – theo thời giá khi ấy).

Đây là những lời dư luận viên dành tặng cụ Lê Đình Kình - đảng viên cộng sản, cựu Bí thư chi bộ, 
nay đã trở thành dân oan Đồng Tâm.


Bạn bè quốc tế thì cũng mặc xác!

Sau chiến tranh, một loạt các nhân vật cánh tả của thế giới (ở Mỹ, Đức, Thụy Điển…) – những người đã từng lên tiếng ủng hộ nhiệt thành “cuộc kháng chiến chống Mỹ của nhân dân Việt Nam dưới sự lãnh đạo sáng suốt tài tình của đảng” – bị chính quyền Hà Nội cho vào quên lãng, ngay cả những người có gặp rắc rối với xã hội của họ. Diễn viên điện ảnh Mỹ Jane Fonda lúc cao hứng còn sang thăm Hà Nội, chụp ảnh với bộ đội (năm 1972), nghe đâu còn bảo: “Tôi có đứa con trai, tôi sẽ đặt tên nó là Trỗi” . Chẳng biết bà nói thế thật hay là báo chí nhà sản tuyên truyền bịa ra như vậy. Trở về Mỹ, bà bị nhiều người chỉ trích, khinh ghét, tẩy chay… Đảng Cộng sản, tuyên giáo đảng im bặt, chẳng một lời “thăm hỏi, động viên”.

Jane Fonda vẫn còn may mắn. Số phận những người Pháp đã từng ủng hộ Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp mới thật bi thảm; họ trở về nước và đối diện tòa án binh, đi tù hoặc gặp nhiều khó khăn khác trong cuộc sống. Đảng ta mặc kệ, dĩ nhiên. Nhà văn Vũ Thư Hiên từng viết trong “Đêm giữa ban ngày” rằng ông rất ngạc nhiên thấy Chính phủ Việt Nam không bao giờ để mắt đến những người đã từng là “bạn bè quốc tế”, đứng về phía Việt Nam trong chiến tranh.

“Tấm gương” Trần Văn Trường

Năm 1999, Trần Văn Trường, một doanh nhân ở phố Bolsa (Westminster, bang California), treo cờ đỏ sao vàng và ảnh ông Hồ Chí Minh trong cửa hiệu của mình. Biểu tình hàng ngàn người ở khu Bolsa phản đối Trần Văn Trường. Bên này đại dương, báo đài Việt Nam, đặc biệt là VTV, rầm rộ đưa tin ủng hộ ông Trường và lên án cộng đồng Việt Nam tị nạn ở Mỹ. Nhưng chỉ phản ánh đại khái là có một doanh nhân bên Mỹ vì treo cờ đỏ và ảnh Bác mà bị “người Việt lưu vong” đánh phá, đe dọa thôi, chứ tất nhiên không đả động gì tới cuộc biểu tình và cũng không nói về kết quả của vụ việc đó.

Báo chí Việt Nam càng không nói đến những chuyện sau này xảy ra với Trần Văn Trường. Ông ta về nước kinh doanh, hình như là mở đầm tôm, nuôi cá gì đó, rồi cũng bị Nhà nước Việt Nam, bị chính quyền địa phương… cưỡng chế, cướp sạch. Kinh doanh thua lỗ, kiện không được, trắng tay ông ta lủi thủi trở về Mỹ và tiếp tục sống trong chính cái cộng đồng mà ông ta từng ngang nhiên khiêu khích, chọc tức kia.

Vấn đề là chẳng thấy đại diện nào của “Đảng và Nhà nước” thăm hỏi, động viên, trao quà giúp đỡ ông Trường cả. Một lời nhắc cũng không.


* * *

Đó, đảng Cộng sản – lực lượng nắm quyền lãnh đạo tuyệt đối và toàn diện ở Việt Nam – là một tập hợp những con người hành xử như thế đấy.

Những kẻ ủng hộ nó – cho dù chỉ vì tiền như an ninh hay dư luận viên hiện nay – cũng nên nhìn vào thứ đạo đức cách mạng này mà coi lại, xem có nên tìm đường rút cho mình không.